PRAZNIK GORNJELOMSKOG BALKANA

Svake godine grupa od oko stotinak ljudi se pridružuje tradicionalnom penjanju na vrh Midžur. Penjanje organizuju : opština Čuprenje i Turističko društvo “Belogradčiške stene”, ali je ukjučeno u nacionalnom kalendaru Bugarskog turističkog saveza (BTS) i radi toga u njemu učestvuju i ljubitelji planine iz Šumena,Vrace, Loma, Padžardžika, Sofije kao i klub za pešački turizam “Kremikovci”. Tradicija penjanja na vrh Midžur počinje od 2004. godine. Vrh Midžur je visok 2168 m i najviši je vrh Zapadne Stare planine na granici sa Republikom Srbijom. Do njega vodi najduža i najteža eko staza. Polazna tačka je na 800 m u predelu “Đurđin krš” u gornje lomskog Balkana i posle 4 sata prelaza se stiže do vrha. Svako ko se penje na vrh dobija plaketu.
Preko 500 ljudi se svake godine okuplja na “Severo-zapadnom lovačkom saboru Čuprenje”. Manifestaciju organizuje opština Čuprenje, Lovačko-ribarsko društvo društvo “Midžur” i Nacionalni Lovački-ribarski savez. Po zvaničnom otvaranju se održava kinološka izložba u dva kruga. Pozvane radnje za oružje demonstriraju rasklapanje i sklapanje lovačke puške i za to se daju nagrade.  Posle podne se nastavlja sa muzičkim programom i lovačkim satiričnim scenama. Praznik se nastavlja muzikom i igrama do kasno uveče kada se organizuje bakljada u boji.

Turlaški folklorni sabor “Kada kum prase i ti vreću”

To je najveći i najveseliji kulturni događaj u opštini. Prevod izreke koja je dala ime festivalu : Kada kum nosi prase ti da imaš vreću, tj. kada ti sudbina nešto pruža ti treba da budeš spreman da uzmeš, jer ako pričekaš možeš da propustiš trenutak i da ti bude žao. Osnovni cilj festivala je sačuvati i predati mladima tradiciju turlaškog folklora. Festival nema takmičarski karakter. Svake godine, manifestacija okuplja amatere iz celog severo-zapadnog regiona kao i grupe iz Sofije, Zlatice i drugih gradova Bugarske. Poslednjih nekoliko godina festival dobija međunarodni karakter jer se među učesnicima nalaze i amateri iz Republike Srbije – grupe iz Knjaževca i Belog izvora. Osim nastupa talentovanih učesnika, u Čuprenju se održava i degustacija lokalnih jela i revija tradicionalnih muških i ženskih nošnji. Događaju prisustvuju i lokalne zanatlije – grnčari, rezbari, kulinari koji ceo dan prikazuju i predlažu folklorne suvenire.

Stara čaršija

Stara caršija, predstavlja najprepoznatljiviji deo Knjaževca. O idiličnom životu u malom gradu u Istočnoj Srbiji govore mnogi koji su tuda prolazili, spominjući Staru caršiju sa posebnim divljenjem. Godine 1910. putujući na istok, čuveni arhitekta Le Corbusier posetio je Knjaževac. Inspirisan slikovitošcu ulica i arhitekturom grada, napravio je crtež Knjaževca u tehnici Van Goga. Ovaj dragoceni dokument čuva se u Nacionalnom muzeju u Beogradu. Godine 1969. reditelj Živojin Pavlović u Knjaževcu je snimio svoj čuveni film “Zaseda”. Neke od scena filma, u kome su igrali Ivica Vidović, Milena Dravić, Slobodan Aligrudić, ali i mnogi stanovnici Knjaževca, snimljene su u Staroj čaršiji.

Crkva Sv. Đorđa

Crkva Sv. Đorđa - Godine 1833. u čast prvog dolaska Knjaza Miloša u Gurgusovac, počela je izgradnja pravoslavne crkve. Konstrukcija je završena 1835. Zvonik sa satom podignut je 1866. godine. Ikonostas crkve naslikao je Georgije Bakalović iz Sremskih Karlovaca, učenik Stefana Gavrilovića, jednog od najznačajnijih slikara s početka XIX veka. Crkva je za vreme srpsko-turskog rata (1876. godine) bila spaljena. Obnova je počela 1878. godine, a akademski slikar Nikola Marković naslikao je nove ikonostase. Danas se u riznici knjaževačke crkve čuva Jevanđelje iz 1805. godine, srebrni krst iz 1866. godine i dve ikone, ostaci starog ikonostasa, iz 1835. godine. Jevanđelje, koje je Crkvi Svetog Đorđa poklonio Knjaz Miloš, iz Bugarske u Knjaževac doneo je 1878. godine trgovac Ilija Jeremić, tadašnji komandant bataljona knjaževačke vojske.

Manastir Svete Trojice

Manastir Svete Trojice smešten je na obroncima Stare planine. Paljen i uništavan, o svojoj prošlosti ostavlja samo jedan pisani trag, koji se nalazi u naosu hrama. Pronašao ga je i obnovio jeromonah Pantelejmon 1848. godine. Smatra se da je hram 1457. godine podigao despot Lazar Brankovic, sin Đurđa Brankovića. Od 2005. godine Manastir Svete Trojice je ženski manastir. U manastiru danas radi ikonopisačka radionica.

Timacum Minus

Na osam kilometara od Knjaževca, u selu Ravna, na obali Belog Timoka, Rimljani su sagradili vojno utvrđenje, najstarije u timočkoj oblasti. Imali su svoj logor, žitnicu, terme. Zahvaljujući Arheološkom institutu iz Beograda i Zavičajnom muzeju iz Knjaževca, prava slika o ovom lokalitetu počela je da se otkriva tek 1975. godine. Utvrđenje datira iz prvog veka naše ere i postoji sve do Justinijanove obnove carstva u šestom veku. Arheolozi su otkrili da se najraniji i najznačajniji tragovi prisustva Rimljana na ovim prostorima nalaze upravo u Ravni. Rimski nadgrobni spomenici sa Timacum minusa pripadaju razdoblju od prvog do trećeg veka. Predmeti pronađeni na Timacum minusu, čuvaju se u arheološkoj zbirci Zavičajnog muzeja. Zajedno sa Rimljanima u ove krajeve stiglo je i latinično pismo. Ono nije bilo u upotrebi među stanovništvom, ali je služilo za vojne potrebe i natpise na spomenicima.

Crkva „Svete Bogorodice“

Crkva „Svete Bogorodice“ - U podnožju Stare planine, 15 kilometara jugo-istočno od Knjaževca, u selu Donja Kamenica, na levoj obali Trgoviškog Timoka, nepoznati vlastelin početkom XIV veka podigao je Crkvu Presvete Bogorodice. Ona je danas kulturno dobro Srbije i najvredniji spomenik Eparhije timočke. Crkva je građena u moravsko-vizantijskom stilu sa elementima romanske arhitekture. Neke od fresaka jedinstvene su u srpskom srednjovekovnom slikarstvu. Posebno blago Bogorodičine crkve čine ktitorske kompozicije i portreti vlastelina sa bogatim detaljima u prikazivanju njihove odežde. Značajni su i ciklusi iz života Svete Petke u južnoj i u severnoj kuli, ali i freske : “Tajna večera”, “Uspenje Presvete Bogorodice”, “Blagovesti” i zagrljeni sveti ratnici Teodor Tiron i Teodor Stratilat na konjima.

Mostovi Knjaževca

Nekada su Knjaževac zvali “Srpskom Venecijom“ i “Malim Parizom“ upravo zbog sedam mostova koji su premostili obale Svrljiškog i Trgoviškog Timoka. Najpoznatiji i najslikaniji je takozvani “kameni most“ u centru grada. Projektovao ga je inženjer Borivoje Radenkovic 1913. godine. Sa rasponom od 30 metara, bio je to najveći most te vrste u Srbiji. Komunikacijski, najvažniji je most na Trgoviškom Timoku, koji je na pet drvenih tumbasa podignut još 1851. godine. Rušen je i podizan onoliko puta koliko je i ratova bilo na ovom tlu. Mostovi su čest motiv fotografa i slikara, a Knjaževčani ih jednostavno zovu “drveni“, “beli“, “betonski“ ili romantično - “most ljubavi“. Građevinski inženjer Borivoje Radenković, rođen je u Knjaževcu, a više od pedeset godina učestvovao je u izgradnji mnogih važnih objekata u Srbiji. Između ostalog, graditelj je i Crkve Svetog Marka u Beogradu

Zavičajni muzej

Zavičajni muzej smešten je u građevini konstruisanoj 1906. godine. Nekada je to bila porodična kuća porodice Sibinović, bivših vlasnika rudnika ,,Dobra sreća”, a danas je pod zaštitom države. U Zavicajnom muzeju u Knjaževcu čuvaju se eksponati iz minulih vremena: od praistorije i rimskog doba, Vizantije i srednjeg veka, doba Turaka, Timočke bune, pa sve do današnjih dana.Tu su i predmeti pronađeni na arheološkim lokalitetima, ali i oni koji su prikupljeni u zaboravljenim selima knjaževacke opštine. Ovde se organizuju izložbe, koncerti, raznovrsne edukativne radionice. Posebno i počasno mesto u Zavičajnom muzeju pripada dvopređnim čarapama. Jedinstvene u svetu, ovaj najlepši deo narodne nošnje knjaževačkog kraja, plete se sa pet igala i svaka je unikat. Nastale su u periodu od XVIII do XX veka. Etnografska zbirka dvopređnih vunenih čarapa (u Muzeju postoji preko 600 pari), proglašena je 1965. godine spomenikom kulture Srbije.

eu_flag.png
Овај пројекат се кофинансира од стране Европске уније кроз Интеррег-ИПА Програм прекограничне сарадње Бугарска-Србија. Овај сајт је направљен уз помоћ средстава Европске уније кроз Интеррег-ИПА Програм прекограничне сарадње Бугарска-Србија под бројем CCI No 2014TC16I5CB007.
Јединствено одговорно лице за садржај ове публикације је Удружење „Дух Балкана“ Књажевац и ни на који начин не може бити тумачен као став Европске уније или Управљачког тела програмa.

Search