• header3.jpg
  • header2.jpg
  • header7.jpg
  • header5.jpg
  • header6.jpg
  • header4.jpg
  • header1.jpg

Arheo-etno park u selu Ravna nalazi se osam kilometara severno od Knjaževca i predstavlja nesvakidašnju destinaciju ljubitelja običaja, tradicije i kulturnog nasleđa, koji nas vraća dve stotine godina unazad u život sela s kraja 19. i početka 20. veka. Stara moravska kuća, građena od bondruka, preseljena je sa Stare planine. Zamislite domaćina kako na drvenom doksatu dočekuje goste i smešta ih na tronošce oko ognjišta. Osetite duh starih vremena bar za tren i pomislite kako se tada živelo! U dvorištu je “prizemljuša“ sa vencima paprika okačenim o neravne duvare (zidove), a malo dalje kazanica za pečenje rakije sa lulom od trešnjinog drveta, te grnčarska radionica. U staroj seoskoj školi radi istraživačka stanica za studente i naučnike, a u blizini je i lapidarijum sa rimskim spomenicima pronađenim na kasnoantičkom lokalitetu Timacum minus. Na ovom lokalitetu pronađen je i kip Dionisa, boga vina starih Rimljana, a u podrumu jedne od kuća nalazi se muzej vina sa vinotekom.

Kuća Ace Stanojevića, kuća u kojoj je živeo lider radikalne stranke Aca stanojević. Kuća je građena od 1903 do 1912. godine, u vreme kada je on bio predsednik Narodne skupštine. Arhitektura kuće slična je italijanskoj vikendici iz tog perioda. Objavljena je kao spomenik kulture 1983. godine. Brojni originalni predmeti nađeni u kući, arhivni dokumenti i lične stvari Ace Stanojevića, kao i stvari, dobijene na poklon od starih porodica ili ličnosti iz Knjaževca, formiraju skromni,ali cenjeni fond muzeja. Donji sprat se koristi za brojne „nemuuzejne“ aktivnosti.

Stara caršija, predstavlja najprepoznatljiviji deo Knjaževca. O idiličnom životu u malom gradu u Istočnoj Srbiji govore mnogi koji su tuda prolazili, spominjući Staru caršiju sa posebnim divljenjem. Godine 1910. putujući na istok, čuveni arhitekta Le Corbusier posetio je Knjaževac. Inspirisan slikovitošcu ulica i arhitekturom grada, napravio je crtež Knjaževca u tehnici Van Goga. Ovaj dragoceni dokument čuva se u Nacionalnom muzeju u Beogradu. Godine 1969. reditelj Živojin Pavlović u Knjaževcu je snimio svoj čuveni film “Zaseda”. Neke od scena filma, u kome su igrali Ivica Vidović, Milena Dravić, Slobodan Aligrudić, ali i mnogi stanovnici Knjaževca, snimljene su u Staroj čaršiji.

Crkva Sv. Đorđa - Godine 1833. u čast prvog dolaska Knjaza Miloša u Gurgusovac, počela je izgradnja pravoslavne crkve. Konstrukcija je završena 1835. Zvonik sa satom podignut je 1866. godine. Ikonostas crkve naslikao je Georgije Bakalović iz Sremskih Karlovaca, učenik Stefana Gavrilovića, jednog od najznačajnijih slikara s početka XIX veka. Crkva je za vreme srpsko-turskog rata (1876. godine) bila spaljena. Obnova je počela 1878. godine, a akademski slikar Nikola Marković naslikao je nove ikonostase. Danas se u riznici knjaževačke crkve čuva Jevanđelje iz 1805. godine, srebrni krst iz 1866. godine i dve ikone, ostaci starog ikonostasa, iz 1835. godine. Jevanđelje, koje je Crkvi Svetog Đorđa poklonio Knjaz Miloš, iz Bugarske u Knjaževac doneo je 1878. godine trgovac Ilija Jeremić, tadašnji komandant bataljona knjaževačke vojske.

Manastir Svete Trojice smešten je na obroncima Stare planine. Paljen i uništavan, o svojoj prošlosti ostavlja samo jedan pisani trag, koji se nalazi u naosu hrama. Pronašao ga je i obnovio jeromonah Pantelejmon 1848. godine. Smatra se da je hram 1457. godine podigao despot Lazar Brankovic, sin Đurđa Brankovića. Od 2005. godine Manastir Svete Trojice je ženski manastir. U manastiru danas radi ikonopisačka radionica.

Na osam kilometara od Knjaževca, u selu Ravna, na obali Belog Timoka, Rimljani su sagradili vojno utvrđenje, najstarije u timočkoj oblasti. Imali su svoj logor, žitnicu, terme. Zahvaljujući Arheološkom institutu iz Beograda i Zavičajnom muzeju iz Knjaževca, prava slika o ovom lokalitetu počela je da se otkriva tek 1975. godine. Utvrđenje datira iz prvog veka naše ere i postoji sve do Justinijanove obnove carstva u šestom veku. Arheolozi su otkrili da se najraniji i najznačajniji tragovi prisustva Rimljana na ovim prostorima nalaze upravo u Ravni. Rimski nadgrobni spomenici sa Timacum minusa pripadaju razdoblju od prvog do trećeg veka. Predmeti pronađeni na Timacum minusu, čuvaju se u arheološkoj zbirci Zavičajnog muzeja. Zajedno sa Rimljanima u ove krajeve stiglo je i latinično pismo. Ono nije bilo u upotrebi među stanovništvom, ali je služilo za vojne potrebe i natpise na spomenicima.

Crkva „Svete Bogorodice“ - U podnožju Stare planine, 15 kilometara jugo-istočno od Knjaževca, u selu Donja Kamenica, na levoj obali Trgoviškog Timoka, nepoznati vlastelin početkom XIV veka podigao je Crkvu Presvete Bogorodice. Ona je danas kulturno dobro Srbije i najvredniji spomenik Eparhije timočke. Crkva je građena u moravsko-vizantijskom stilu sa elementima romanske arhitekture. Neke od fresaka jedinstvene su u srpskom srednjovekovnom slikarstvu. Posebno blago Bogorodičine crkve čine ktitorske kompozicije i portreti vlastelina sa bogatim detaljima u prikazivanju njihove odežde. Značajni su i ciklusi iz života Svete Petke u južnoj i u severnoj kuli, ali i freske : “Tajna večera”, “Uspenje Presvete Bogorodice”, “Blagovesti” i zagrljeni sveti ratnici Teodor Tiron i Teodor Stratilat na konjima.

Nekada su Knjaževac zvali “Srpskom Venecijom“ i “Malim Parizom“ upravo zbog sedam mostova koji su premostili obale Svrljiškog i Trgoviškog Timoka. Najpoznatiji i najslikaniji je takozvani “kameni most“ u centru grada. Projektovao ga je inženjer Borivoje Radenkovic 1913. godine. Sa rasponom od 30 metara, bio je to najveći most te vrste u Srbiji. Komunikacijski, najvažniji je most na Trgoviškom Timoku, koji je na pet drvenih tumbasa podignut još 1851. godine. Rušen je i podizan onoliko puta koliko je i ratova bilo na ovom tlu. Mostovi su čest motiv fotografa i slikara, a Knjaževčani ih jednostavno zovu “drveni“, “beli“, “betonski“ ili romantično - “most ljubavi“. Građevinski inženjer Borivoje Radenković, rođen je u Knjaževcu, a više od pedeset godina učestvovao je u izgradnji mnogih važnih objekata u Srbiji. Između ostalog, graditelj je i Crkve Svetog Marka u Beogradu

Zavičajni muzej smešten je u građevini konstruisanoj 1906. godine. Nekada je to bila porodična kuća porodice Sibinović, bivših vlasnika rudnika ,,Dobra sreća”, a danas je pod zaštitom države. U Zavicajnom muzeju u Knjaževcu čuvaju se eksponati iz minulih vremena: od praistorije i rimskog doba, Vizantije i srednjeg veka, doba Turaka, Timočke bune, pa sve do današnjih dana.Tu su i predmeti pronađeni na arheološkim lokalitetima, ali i oni koji su prikupljeni u zaboravljenim selima knjaževacke opštine. Ovde se organizuju izložbe, koncerti, raznovrsne edukativne radionice. Posebno i počasno mesto u Zavičajnom muzeju pripada dvopređnim čarapama. Jedinstvene u svetu, ovaj najlepši deo narodne nošnje knjaževačkog kraja, plete se sa pet igala i svaka je unikat. Nastale su u periodu od XVIII do XX veka. Etnografska zbirka dvopređnih vunenih čarapa (u Muzeju postoji preko 600 pari), proglašena je 1965. godine spomenikom kulture Srbije.